Collectie: Xaralyn Bio-ethanolhaarden

Xaralyn is een Nederlands merk van sfeerhaarden die geen schoorsteen of rookkanaal nodig hebben. Het merk komt uit Broek op Langedijk in Noord-Holland. Oprichter Wilfred Kos startte in 1996; de merknaam Xaralyn wordt sinds 2017 gebruikt. De haarden, ombouwen en meubels worden gemaakt in de eigen meubel- en metaalfabriek van het bedrijf in Łomża in Polen. Het hoofdkantoor met experience center staat in Nederland. Chique Buiten Leven voert het Xaralyn-assortiment als dealer in Nederland.

Xaralyn is de opvolger van Ruby Fires, van dezelfde oprichter. Wilfred Kos bracht zijn haarden jarenlang op de markt onder de naam Ruby Fires, via het bedrijf Ruby Decor. In maart 2019 werd bekendgemaakt dat Ruby Fires verdergaat als Xaralyn. Dat bedrijf is inmiddels opgeheven; de activiteiten gaan verder onder de naam Xaralyn, vanuit dezelfde vestiging in Broek op Langedijk. In de praktijk betekent dit dat u oudere modellen soms nog onder de naam Ruby Fires tegenkomt, terwijl het om dezelfde techniek en dezelfde keramische brander gaat.

Xaralyn zit in het middensegment tot hogere segment en onderscheidt zich vooral met de gepatenteerde keramische brander en met complete natuurstenen schouwen. Het merk werkt uitsluitend met handbediende branders: u opent en sluit de vlamopening met bedieningspookjes en dooft met een doofplaat. Merken die Chique Buiten Leven daarnaast voert, zoals Planika en Wild Flame, bieden ook automatische branders die elektronisch ontsteken en met sensoren en afstandsbediening werken. Die zijn doorgaans duurder. Een Xaralyn heeft geen stroom nodig en is daardoor eenvoudiger te plaatsen, maar u bedient hem met de hand.

Dat hangt vooral af van waar de haard komt te staan en hoe groot de ruimte is. Wilt u een compleet meubelstuk zonder bouwwerk, kies dan een vrijstaande haard met natuurstenen ombouw zoals de Louis (1275 x 1110 x 485 mm, 3000 W) of de Santos (1300 x 1000 x 470 mm, 3000 W). Hebt u weinig vloeroppervlak, dan is een wandhaard logischer: de Jörne is 690 mm breed en 370 mm hoog en geeft eveneens 3000 W. Wilt u de haard wegwerken in een wand of meubel, kies dan een inbouwunit of een losse inbouwbrander in de maat S tot en met XXL. Voor een hoek zijn er hoekmodellen zoals Kos Corner en Cadiz Corner.

Het verschil zit in hoeveel bouwwerk u zelf doet. Een vrijstaande haard zoals de Kreta of Shigo is een compleet meubel met ombouw en brander erin; u zet hem neer en hoeft niets te monteren. Een wandhaard zoals de Jörne, Nova of Umbria wordt aan de muur bevestigd en scheelt vloerruimte. Een inbouwunit is een kant-en-klare kast met brander die u in een wand of meubel bouwt; Xaralyn levert die in de maten S tot en met XXL, plus varianten als L Classic, L Panorama en een hoekuitvoering. Een losse bio-ethanolbrander is alleen de RVS-bak met keramische steen, bedoeld voor een zelfgebouwde of door een timmerman gemaakte ombouw. Geen van deze varianten heeft een schoorsteen, rookkanaal, gasaansluiting of stroom nodig; een wandhaard als de Jörne monteert u volgens onze productpagina in minder dan 30 minuten, mits de wand het gewicht draagt.

Kies op basis van de ruimte-inhoud en de gewenste vlambreedte, niet alleen op het uiterlijk. Xaralyn geeft per brander een minimale ruimte-inhoud op: 55 m3 voor de S, 70 m3 voor de M, 80 m3 voor de L, 100 m3 voor de XL en 120 m3 voor de XXL. Een kamer van 5 bij 5 meter met een plafond van 2,6 meter heeft 65 m3 en is dus geschikt voor een S. De branders meten respectievelijk 410, 410, 597, 820 en 1200 mm breed en geven circa 2, 2,5, 3, 3,5 en 4,5 kW. Bij twijfel neemt u liever een maat kleiner: meer vlam betekent meer verbruik en een grotere benodigde ruimte.

Voor een klein appartement zijn de tafelhaarden en de kleinste modellen het meest geschikt. De Cuneo tafelhaard meet 531 x 105 x 261 mm, heeft een brander van 1 liter, verbruikt 0,3 liter per uur en geeft maximaal 2000 W; Xaralyn rekent daarvoor een indicatief bereik van 33 m2. De Woody is een vergelijkbare houten tafelhaard. Ook de Shigo (400 x 850 x 900 mm, 1 liter, 2000 W) en de hangende Floh (600 x 400 x 400 mm, 1 liter, 2500 W) blijven klein. Let wel op de minimale ruimte-inhoud: een brander van 1 liter vraagt volgens Xaralyn 55 m3, dus ongeveer 21 m2 vloer bij een plafond van 2,6 meter.

De bio-ethanol wordt opgezogen door een poreuze keramische steen in de RVS-bak, waarna alleen de damp boven die steen brandt. Clean Fire System, het ontwikkelbedrijf van Xaralyn-oprichter Wilfred Kos, kreeg hier in 2005 een wereldwijd patent op. Het voordeel: er staat geen laagje vloeibare brandstof in de bak. Volgens Xaralyn kan de bio-ethanol daardoor niet weglopen of lekken, zelfs niet wanneer de brander ondersteboven wordt gehouden. U bedient de brander met de meegeleverde bedieningspookjes: daarmee schuift u de opening groter of kleiner en regelt u zo de vlam. Met de doofplaat sluit u de opening volledig en gaat het vuur uit.

Reken op circa 2 kW bij de kleinste brander tot circa 4,5 kW bij de XXL, en zie het als bijverwarming, niet als hoofdverwarming. Xaralyn noemt zijn bio-ethanolhaarden zelf decoratieve haarden die niet geschikt zijn als primaire warmtebron. Onze productpagina's geven een indicatief verwarmingsbereik: 33 m2 voor een model van 2000 W zoals de Cuneo en 50 m2 voor een model van 3000 W zoals de Jörne of Santos. Een bio-ethanolhaard heeft geen rookkanaal, dus vrijwel alle warmte blijft in de ruimte. Anders dan bij een houtkachel kunt u het vermogen niet traploos regelen; u hebt in de praktijk een stand.

Een volle brander brandt volgens Xaralyn tussen de 3 en 4 uur, ongeacht de maat. De inhoud loopt op van 1 liter bij de S tot 3,5 liter bij de XXL, maar het verbruik loopt mee op: 0,30 liter per uur bij de S, 0,5 liter bij de L, 0,55 liter bij de XL en 0,65 liter bij de XXL. Op de productpagina's staat daarom steeds een brandduur van ongeveer 3 tot 3,5 uur. Let op: die opgaven zijn benaderingen en sluiten onderling niet altijd precies. Een brander mag u nooit bijvullen zolang hij brandt of nog warm is; Xaralyn geeft aan dat bijvullen tijdens het branden bij deze constructie ook niet mogelijk is.

Ja, mits u hem gebruikt zoals de handleiding voorschrijft; de keramische brander is juist ontworpen om het grootste risico van ethanolhaarden weg te nemen. Dat risico is morsen en bijvullen: bij een open bak met vloeibare ethanol kan de vlam meelopen met de brandstof. Doordat de keramische steen de bio-ethanol opzuigt, staat er geen vloeistof in de bak en kan die volgens Xaralyn niet weglopen of lekken. De Duitse norm DIN 4734-1 uit 2011 werd destijds juist opgesteld vanwege dit bijvulrisico. Vul nooit bij terwijl de haard brandt of nog warm is, en gebruik altijd het meegeleverde veiligheidsglas en de doofplaat.

Xaralyn geeft per brandermaat een minimale ruimte-inhoud op: 55 m3 voor de S, 70 m3 voor de M, 80 m3 voor de L, 100 m3 voor de XL en 120 m3 voor de XXL. Ventilatie is volgens Xaralyn altijd nodig bij het stoken van een bio-ethanolbrander, maar in vrijwel alle gevallen volstaat de ventilatie die in een woning al aanwezig is voor een gezond binnenklimaat. In een zeer goed geisoleerde, kierdichte woning of een ruimte met mechanische ventilatie op de laagste stand is het verstandig een raam of rooster open te zetten. Zet de haard niet in een kleine, afgesloten ruimte zoals een slaapkamer of badkamer.

De Europese productnorm is EN 16647:2015, voluit Stookplaatsen voor vloeibare brandstoffen - Sfeertoestellen gestookt met alcohol of gelbrandstof - Gebruik in privé huishoudens. Die norm geldt in heel Europa en dus zowel in Nederland (als NEN-EN 16647) als in België, en is bedoeld voor toestellen tot maximaal 4,5 kW; zwaardere toestellen en toestellen voor buitengebruik, boten, caravans en voertuigen vallen er buiten. De productpagina's van Xaralyn-modellen vermelden EN 16647:2015, vaak samen met de oudere Duitse DIN 4734-1 uit 2011, die in Duitsland in 2016 door DIN EN 16647 is vervangen. Omdat er geen rookkanaal is, geldt er in beide landen geen schoorsteenvergunning. NEN vermeldt de Nederlandse overname sinds 1 januari 2026 overigens als ingetrokken.

Alleen als de fabrikant het model daar uitdrukkelijk geschikt voor verklaart; het merendeel van deze collectie is voor binnen. De verrijdbare Silo is een uitzondering: die mag volgens de fabrikant zowel binnen als buiten worden gebruikt, met het advies hem bij niet-gebruik binnen te zetten of af te dekken. De Cuneo tafelhaard is eveneens voor binnen en buiten opgegeven. Belangrijk: de norm EN 16647:2015 heeft toestellen voor buitengebruik juist buiten haar toepassingsgebied gelaten. Buiten speelt bovendien wind: die maakt de vlam onrustig en verhoogt het verbruik. Een beschutte plek onder een overkapping werkt beter dan een open terras, mits u de afstand tot het plafond en tot brandbaar materiaal ruim houdt.

Gebruik zuivere bio-ethanol van minimaal 95 tot 96 procent; Xaralyn adviseert zijn eigen CL100 met een zuiverheid van 96 procent. Met minder zuivere of afwijkende brandstof krijgt u volgens de fabrikant een lagere en onzuivere vlam. Gebruik nooit spiritus, lampenolie, gel of benzine. Xaralyn verkoopt CL100 in flessen van 1 liter, per stuk en in verpakkingen van 3, 6, 12, 24 en 48 liter; per liter komt dat bij de fabrikant uit tussen circa 3,90 euro voor een losse fles en circa 2,90 euro bij de grootste verpakking. Bewaar de flessen koel, gesloten en buiten bereik van kinderen, en niet vlak naast de haard.

Vul alleen bij als de brander uit en volledig afgekoeld is, en gebruik de meegeleverde trechter. Xaralyn hanteert een duidelijke maat voor te vol: de brander is overvuld zodra de brandstof meer dan 1 cm boven het oppervlak van de witte keramische kern staat. Bijvullen tijdens het branden is bij deze constructie niet mogelijk en ook nooit toegestaan. Doven doet u met de doofplaat: daarmee schuift u de vlamopening volledig dicht, zodat de vlam zuurstof verliest. Blaas nooit en gooi geen water in de brander. Na het doven blijft de bak nog geruime tijd heet; laat hem volledig afkoelen voordat u hem aanraakt of opnieuw vult.

Het onderhoud is beperkt, omdat er geen as, roet of rookkanaal is. Het veiligheidsglas maakt u schoon als het koud is, met een zachte doek en glasreiniger; het glas zit bij de meeste modellen los in een houder en is dus goed bereikbaar. De RVS-bak veegt u af met een vochtige doek. De keramische steen hoeft u niet te reinigen: die zuigt de bio-ethanol op en verbrandt de damp. Gebruikt u alleen zuivere bio-ethanol van 96 procent, dan blijft de steen schoon; vervuilde brandstof geeft juist aanslag. Natuurstenen ombouwen zoals bij de Louis en Santos stoft u af; gebruik geen agressieve of schurende reinigers op gepolijst natuursteen.

Reken op ongeveer 0,90 tot 2,00 euro per uur, afhankelijk van de brandermaat. De rekensom: Xaralyn geeft een verbruik op van 0,30 liter per uur bij de S-brander, 0,5 liter bij de L en 0,65 liter bij de XXL. Wij rekenen hier met een aangenomen brandstofprijs van 3,00 euro per liter, gebaseerd op de eigen prijs van Xaralyn voor CL100 in een verpakking van 12 liter (circa 2,96 euro per liter). Dat geeft circa 0,90 euro per uur bij de S, 1,50 euro bij de L en circa 1,95 euro bij de XXL. Een avond van drie uur met een L-brander kost dan ongeveer 4,50 euro. De werkelijke prijs hangt af van waar en in welke hoeveelheid u de bio-ethanol koopt.

Dat volgt direct uit het verbruik per uur maal het aantal uren dat u stookt. Met een L-brander van 0,5 liter per uur kost een avond van drie uur 1,5 liter. Stookt u twee avonden per week van oktober tot en met maart, dan is dat ongeveer 26 weken x 3 liter = circa 78 liter per seizoen. Bij een aangenomen prijs van 3,00 euro per liter komt dat neer op circa 235 euro. Met een kleine tafelhaard van 0,3 liter per uur is dat minder dan de helft: circa 47 liter en circa 140 euro. Koopt u in grotere verpakkingen, dan daalt de literprijs: Xaralyn rekent zelf circa 2,90 euro per liter bij 48 liter tegenover 3,90 euro voor een losse fles.

Bij verbranding van zuivere bio-ethanol ontstaan vrijwel alleen water en CO2, dezelfde stoffen die mensen uitademen; er komt geen rook of as vrij, dus u hebt geen rookkanaal nodig. Geur is er volgens Xaralyn nauwelijks, en de geur die u eventueel opmerkt is onschadelijk. Gebruikt u minder zuivere brandstof, dan krijgt u wel een lagere, onzuiverdere vlam en meer geur. Omdat er waterdamp vrijkomt, is het in een klein, kierdicht vertrek verstandig te ventileren. Wind is de grootste stoorzender: buiten of in de tocht wordt de vlam onrustig en stijgt het verbruik. Zet de haard daarom uit de tocht en houd deuren en ramen niet recht tegenover elkaar open.